le_flaneurrecentlearnsreads

icelandic

Nouns

Personal Pronouns

Number NOM ACC DAT GEN
1s. ég mig mér minn/mín
2s. þú þig þér þinn/þín
3s. hann/hún/það hann/hana/það honum/henni/því hans/hennar/þess
1p. við okkur okkur okkar
2p. þið ykkur ykkur ykkar
3p. þeir/þær/þau þú/þær/þau þeim þeirra

hann has no accent -> masculine genitive has no accent (1s/2s)
hún has an accent -> feminine genitive has an accent (1s/2s)

Most nouns are composed with this form: NOUN + DEF + GEN
síminn minn
An exception being family, e.g. mamma þín

Posessive Pronouns

Gender NOM ACC DAT GEN
m minn minn mínum míns
mínir mína mínum mínna
f mín mína minni minnar
mínar mínar mínum mínna
n mitt mitt mínu míns
mín mín mínum minna

1st person and 2nd person singular are both declined the same way. All other person and numbers use the GEN pronoun, which does not decline.

Reflexive Pronouns

Same as personal pronouns, except the 3rd person (s/p) is

ACC DAT GEN
sig sér sín

Feminine

Strong

Doesn't end in -a

NOM1 ACC DAT GEN
-∅ -∅ -∅ -ar
-i/ar -i/ar -um -a

ö -> a
höfn, höfn, höfn, hafnar

Weak

NOM ACC DAT GEN
-a -u -u -u
-ur -ur -um -(n)a

-na, unless proceeded by [^gk]ja, ía, va, ra, na

kona GEN = kvenna

Demonstrative

Type NOM ACC DAT GEN
suffix -(i)n -(i)na -(i)nni -(i)nnar
-nar -nar -num -num
weak konan konuna kununni konunnar
strong borgin borgina borginnin borgiarinnar

Masculine

Strong

Do not end in -i, will end -ur, -l, -n, -r, or -∅

NOM ACC DAT GEN
-(i) -s
-ar -a -um -a

The DAT has an -i ending when the stem ends in two consonants but those consonants are not kk, gg, or ng.

Weak

Usually -i

NOM ACC DAT GEN
-i -a -a -a
-ar -a -um -a

Demonstrative

Type NOM ACC DAT GEN
suffix -(i)nn -(i)nn -num -(i)ns
-nin -(i)na -num -nna
weak kennarinn kennarann kennaranum kennarans
strong hundurinn hundinn hundinum hundsins

The i is left out if the stem ends in a V.

Neuter

Weak

-a, mostly body parts
auga, hjarta, eyra, lunga

NOM ACC DAT GEN
-∅ -∅ -∅ -∅
-u -u -um -na

Strong

not -a, often monosyllable

NOM ACC DAT GEN
-∅ -∅ -i -s
-∅ -∅ -um -a

a in stem turns to ö

Demonstrative

Type NOM ACC DAT GEN
suffix -(i)ð -(i)ð -(i)nu -(i)ns
-(i)n -(i)n -num -nna
weak augað augað auganu augans
strong húsið húsið húsinu hússins

Someone, something, some

einhver - someone; some
eitthvað - something; some

Gender NOM ACC DAT GEN
m einhver einhvern einhverjum einhvers
einverjir einhverja einhverjum einhverra
f einhver einhverja einhverri einhvers
einverjir einhverja einhverjum einhverra
n eitthvað eitthvað einhverju einhvers
einhver einhver einhverjum einhverra

Verbs

Ég er að lesa - I'm reading
að vera + INF = present continuous
Sound change after C + ja
m/n/ng/l/ð + ja = D
t/k/p/s/d + ja = T
r/f/g + ja = Ð
búin(n) að {gera eitthvað} - finished doing something
Maðurinn búinn að hitta Erlu
Kona búin að lesa bókina
Barnið búið að borða
Most objects of verbs are in ACC.
When there is a double object it is DAT + ACC, e.g Ég sendi honum tölvupost.
að fá REFL.DAT eitthvað - to get oneself something
Hann fekk sér epli - He got himself an apple
að gefa DAT ACC - to give something to someone
Ég ætla að gefa henni (DAT) bók (ACC).

að ná í - to pick up
að ákveða - to decide
að labla - to walk
að aðstoða - to help
að þegja - to shut up

Irregular

að vera - to be

PRS
singular plural
ég er við erum
þú ert þið eruð
3p. er 3p. eru
PST
singular plural
ég var við vorum
þú varst þið voruð
3p. var 3p. voru

að hafa - to have

PRS
singular plural
ég hef við höum
þú hefur þið hafið
3p. hefur 3p. hafa
PST
singular plural
ég hafði við höfðum
þú hafðir þið höfðuð
3p. hafði 3p. höfðu

að vilja - to want

Past participle - viljað

að vilja + noun (ACC)/verb (INF)
Viltu poka? - Do you want a bag?
PRS
singular plural
ég vil við viljum
þú vilt þið viljið
3p. vill 3p. vilja
PST
singular plural
ég vildi við vildum
þú vildir þið vilduð
3p. vildi 3p. vildu

að kaupa - to buy

Past participle - keypt

PRS
singular plural
ég kaupi við kaupum
þú kaupir þið kaupið
3p. kaupir 3p. kaupa
PST
singular plural
ég keypti við keyptum
þú keyptir þið keyptuð
3p. keypti 3p. keyptu

að ná - to get/reach

Past participle - náð

PRS
singular plural
ég næ við náum
þú nærð þið náið
3p. nær 3p. ná
PST
singular plural
ég náði við náðum
þú náðir þið náðuð
3p. náði 3p. náða

að eiga - to own/have

Past participle - átt

ég á að fara út í buð
I'm supposed to go to the store

V + noun (ACC) = to own/have
V + að gera eitthvað = supposed to do something
Eigum við/á bið - shall/should we/I

PRS
singular plural
ég á við eigum
þú átt þið eigið
3p. á 3p. eiga
PST
singular plural
ég átt við áttum
þú áttir þið áttuð
3p. átt 3p. áttu

að skulu - shall; will

að skulu has no past tense

PRS
singular plural
ég skal við skulum
þú skalt þið skuluð
3p. skal 3p. skulu

að þurfa - to need

Past participle - þurft

PRS
singular plural
ég þarf við þurfum
þú þarft þið þurfið
3p. þarf 3p. þurfa
PST
singular plural
ég þurfti við þurftum
þú þurftir þið þurftuð
3p. þurfti 3p. þurftu

Weak

að tala - to say - Class 1

Past participle - stem + að
talað, ætlað
PRS
singular plural
ég tala við tölum
þú talar þið tolið
3p. talar 3p. tala
PST
singular plural
ég talaðu við töluðum
þú talaðír þið töluðuð
3p. talaði 3p. töluðu

að þekki - to know - Class 2

Past participle - stem + t
gert, þekkt

Exceptions að brosa (to smile) - brosað, að trúa (to believe) - trúað

PRS
singular plural
ég þekki við þekkjum
þú þekkír þið þekkið
3p. þekkír 3p. þekkja
PST
singular plural
ég þekkti við þekktum
þú þekktír þið þekktuð
3p. þekktír 3p. þekktu

Strong

There are as many classes of strong verbs as there are types of old shift vowels.2

að koma - to come - Class ?

PRS
singular plural
ég kem við komum
þú kemur þið komið
3p. kemur 3p. koma
PST
singular plural
ég kom við komum
þú komst þið komuð
3p. kom 3p. komu

að fá - to get - Class ?

Past participle - fengið

PRS
singular plural
ég fæ við fáum
þú færð þið fáið
3p. fær 3p. fá
PST
singular plural
ég fékk við fengum
þú fékkst þið fenguð
3p. fékk 3p. fengu

að verða - to have to; to become - Class ?

PRS
singular plural
ég verð við verðum
þú verður þið verðið
3p. verður 3p. verða
PST
singular plural
ég varð við urðum
þú varðst þið urðuð
3p. varð 3p. urðu

að geta - to be able to - Class ?

Past participle - getað

að geta is always followed by the past participle
Get ég aðstoðað þig? - Can I help you?
PRS
singular plural
ég get við getum
þú getur þið getið
3p. getur 3p. geta
PST
singular plural
ég gat við gátum
þú gast þið gátuð
3p. gat 3p. gátu

að fara - to go - Class 6

PRS
singular plural
ég fer við förum
þú ferð þið farið
3p. fer 3p. fara
PST
singular plural
ég fór við fórum
þú fórst þið fóruð
3p. fór 3p. fóru

Imperative

Exceptions:

Singular

The singular imperative is formed by adding a version of þú to the ending of verb

Group 1 weak verbs - INF + ðu
tala - talaðu
borða - borðaðu
Other cases - stemp + ðu/du/ddu/tu
-ðu after r, f, g, V
-du after l, m, n, ng
-ddu after V + ð (bíða - bíddu)
-tu after p, t, s, k, d

Plural

Identical with present tense, 2p.
Exception: að vera - verið þið

Impersonal

The subject of an impersonal verb is either DAT or ACC, there is only one declension.

að finnast (to think/feel), DAT subject
singular - finnst; plural - fannst
Mér finnst fiskbollur góður
Mér finnst leíðinlegt að fara í skólann
að langa (to want), ACC subject
singular - langar; plural - langaði
past participle - langað

Reciprocal

Most verbs ending in -st (but not að finnast above) are reciprocal verbs. They indicate that the subjects are doing the same thing to each other, or are involved in the action together.

Við sjáumst á morgan - We are seeing each other tomorrow
Þær hittust í miðbænum - They met each other in the city center

Perfect

Present Perfect

að hefa (PRS) + past participle
ég hef talað - I have spoken

The present perfect is used much less often in Icelandic than in English. In most cases where the present perfect would be used in English, the phrase að vera buín(n) að gera eittkvað is used. When the present perfect is used, it is normally paired with time adverbs such as aldrei, aldrei áður, aft, einnhvern tíma3

Past Perfect

að hefa (PST) + past participle
ég hafði talað - I had spoken

Questions

hvað - what
hver - who
hvenær - when
hvar - where
hvaða - which
hvaðan - wherefrom

Adjectives

Nominitive

Umlaut occurs in feminine adjectives:
gamall, gömul, gamalt / danskur, dönsk, danskt

Group 1

M F N
-ur -∅ -t
alvarlegur alvarleg avlarlegt
grannur grönn grannt

Most adjectives fall under this group.

C + t/d/ð => (n.) drop duplicated C
ljóshært+t => rtt => rt
V + d/dd/ð => (n.) t
síður, síð, sítt
(m.) n => nn, l => ll
gamull, gömul, gamalt
Ending is V => (m.) +r, (n.) + t
hár, há, hátt; opinskár, opinská, opinskátt
Ending in r/s => (m.) -∅
stór, stór, stórt

Group 2

M F N
-inn -in -ið

Past Participle as Adjective

Type M F N
Group 1 weak verbs -ur -uð -∅
Group 2 weak verbs -ur -∅ -t
Strong verbs -inn -in -ið

Group 2 weak verbs feminine adjectives are based off of the form in the past tense. For instance:

gleymt (PST gleymd) - gleymdur, gleymd, gleymt
þekkt (PST þekkti) - þekktur, þekkt, þekkt

Adverbs

svo - then
somuleiðis - likewise
áður en - before
út - out
níður - down
upp - up
aldrei - never
aldrei áður - never before
oft - often
oft áður - often before
einnhvern tíma - ever

inn - in
add -i if no movement
ég er inni - I'm inside
ég ætla að fara inn - I'm going to go inside

Prepositions

ACC

DAT

GEN

í/á

ACC = movement, DAT = no movement
(ACC) í miðbæinn - into the city
(DAT) í miðbænum - in the city

Time

Hvað er klukkan? - What time is it?
Klukken er korter yfir þrjú. - It is a quarter after three.
í morgen - this morning
á morgen - tomorrow
í gær - yesterday
í næstu viku - next weekend

Clauses

ég gleymdi ég ætlaði að kaupa sjampó - I forgot that I was planning to buy shampoo

References

Most of the examples found above are taken from Jónsdottir.


  1. From Einarsson, this is the class 2 strong feminine noun, but I don't see any need to go into that detail quite yet. 

  2. Einarsson, pg 75. 

  3. Jónsdottir, pg 130.