le_flaneurrecentlearnsreads

learn kazakh through reading: mooz

Last updated 2018-01-22 20:58:42

A line by line translation and grammatical notation of Mooz/Мұз/Ice by Ninety One. Below you will see a series of what are called 'glosses', a linguistic term to describe breaking down a sentence into its constituent parts and identifying grammatical properties of each word. As the reader, you should use this as a guide to see what exactly each word is doing in each sentence.

The glosses consist of four lines:

You can learn more by reviewing some of the terminology found on the webpage for the Leipzig Glossing Rules.

After each gloss will be additional notes on the grammatical items at play.

Enjoy!

References

These resources were invaluable in helping figure out and confirm the sometimes subtle meanings and usages of the lyrics. They are ordered by perceived usefulness. Abbreviations used in the glosses are given in bold before the citation.

Grammars

Dictionaries

Miscellaneous

Grammar Points

In order to keep the size of this page reasonable, I have moved most of the information on declensions to another work-in-progress page. Commonly seen declensions and conjugations are listed below, singular usage will be inline under the appropriate gloss. Within the notes for each gloss, some of the Kazakh may be written variously in capitals, like ГАн. This indicates that Г and А will change based on the consonants and vowels the word they are attached to (this is called consonant assimilation and vowel harmony, respectively).

accusative (ACC)
object of a verb
converb (CONV)
the converb is a marker to indicate that the verb in question is modified by an auxiliary to the main verb which supplies information like aspect (how a verb functions relative to time)
dative (DAT)
the indirect object of the verb, e.g. to whom/what
genitive (GEN)
possessor of something marked with the posessive
imperativeRM §1.3.5, 26 (IMP)
verbal mood that indicates commands ('Clean your room!')
instrumental (INST)
the noun with which the verb is performed
locative (LOC)
the location of a clause (e.g in my mind)
possessive (POSS)
a noun possessed by another noun, commonly used in other grammatical functions
present tense (PRS)
the verb is either currently going on or will happen in the future

Full Text

Click on a line to be directed to the gloss.

Сонымен, білемін əркімнің таңдауы бар,
Ал менде арман бар,
Солай де, білемін сенің де таңдауың бар,
сенде арман бар

Сенбеген таптайды, сен құлағанда тайып,
Болмайды олай!
Білмеймін кім қандай,
Бірақ сенуге əрдайым мендік жүрек дайын!

Неге бəрі мұз?
Неге бəрі мұз?
Мүмкін күн шыққанға дейін, бірге күте тұрамыз?
Мүмкін күн шыққанға дейін, бірге күте тұрамыз?

Жоқ шекаралар, ол сенің миыңдағы мекендерде бар тек.
Оу, мен кеткен едім үйлеріңнен: «тар» деп,
Енді қарамаймын терезеден,
Алаңдамаймын:»уайым іштен келмесе» деп,
Қысымынан құлаймын көздерінің,
Немесе, мен оны байқамаймын қиялымен теңесе де,
Көре алмаған сайын, алыстаймын екі есе мен,
Сен іш дайындаған «шайыңды» «кесемен»!

(Сонымен?)
Сонымен, бəрі ойдағыдай, берілмеймін оңай.
(Солай де…)
Солай, иə
Бəрі ойдағыдай, берілме оңай!

Сенбеген таптайды, сен құлағанда тайып,
Болмайды олай!
Білмеймін кім қандай,
Бірақ сенуге əрдайым мендік жүрек дайын!

Неге бəрі мұз?
Неге бəрі мұз?
Мүмкін күн шыққанға дейін, бірге күте тұрамыз?
Мүмкін күн шыққанға дейін, бірге күте тұрамыз?

Анам айтатын маған:»тізеңді құшақтама» деп,
Ал мен түсінбей тұрмын, не үшін солай отырғанымды əлі…
Бөтен бе бəрі? Бір күннің астында бөтен бе бəрі?
Əлемде расында бөтен бе бəрі?
Ай ай ай, жалғасса əрі, шынайы бақыттың жоғалды мəні! Ай ай ай ай

Ай ай солай иə, Ай ай солай иə
Ай ай ай ай
Ай ай солай иə, Ай ай солай иə
Ай ай ай ай

When you feel alone,
You can breath with the world
Just keep our rhythm,
One love, one rhythm.
So if you feel alone,
You can breath with the world
Just keep our rhythm,
One love, one rhythm.
One love, one rhythm.

Glosses

Сонымен, білемін əркімнің таңдауы бар,
thus, know-PST-1SG everyone-GEN choice-VN-POSS-3 exist
So, I know that everyone has a choice,
So, I know that everyone has a choice,
Ал менде арман бар,
but 1SG.LOC dream existant
But, I have a dream
But, I have a dream
Солай де, білемін сенің де таңдауың бар,
so EMPH, know-PRS-1SG 2SG.GEN also choice-VN-POSS-3 exist
I know that you have a choice
I know that you also have a choice
сенде арман бар
2SG.LOC dream existent.
And you have a dream
You have a dream
Сенбеген таптайды, сен құлағанда тайып,
believe-NEG-PTCP trample-PRS-3, 2SG.NOM fall-ГАндА slip-CONV,
The one who does not believe in you, will trample you, as soon as you strumble
The one who does not believe will trample you, after you slip and fall
Болмайды олай!
do-NEG-PRS-3 so
You cannot do it this way!
It will not be so!
Білмеймін кім қандай,
know-NEG-PRS-1SG who-NOM what kind of
I do not know who is who
I do not know how they are
Бірақ сенуге əрдайым мендік жүрек дайын!
but believe-VN-DAT always 1SG.NOM-ЛІк heart ready
But, my heart continues to believe
But, for believing, my heart is always ready
Неге бəрі мұз?
why all ice
Why is everyone so cold?
Why is everything ice?
Мүмкін күн шыққанға дейін, бірге күте тұрамыз?
maybe sun go out-ГАндА till, together wait-CONV wait-PRS-1PL
Let's wait together while the sun rises
Maybe before the sun rises, we can wait together?
Жоқ шекаралар, ол сенің миыңдағы мекендерде бар тек.
no border-PL, 3SG.NOM 2SG.GEN brain-2SG.POSS-LOC.ADJ place-PL-LOC exist only
Borders do not exist, they are only in the vastness of your consciousness.
No, borders only exist in the places that are in your brain.
Оу, мен кеткен едім үйлеріңнен: «тар» деп,
yo, 1SG.NOM leave-PST AUX-PST-1SG house-2PL.POSS-ABL cramped say-CONV
Yo, I left your house saying it's cramped.
Yo, I left your house saying it was cramped.
Енді қарамаймын терезеден,
now look at-NEG-PRS-1SG window-ABL
Now look out the window
Now I do not sit by the window,
Алаңдамаймын: «уайым іштен келмесе» деп,
worry-NEG-PRS-1SG grief stomach-ABL come-NEG-COND say-CONV
I'm not worried that my fears will cover me from behind.
I'm not worried, "there are no butterflies in my stomach"
Қысымынан құлаймын көздерінің,
pressure-POSS-3-ABL fail-PRS-1SG eye-PL-POSS-3-GEN-3SG
Either their judgement will crush me,
I will fail from the pressure of your eye
Немесе, мен оны байқамаймын қиялымен теңесе де,
or 1SG.NOM 3SG.ACC notice-NEG-PRS-1SG imagination-POSS-3-INS corespond-COND-3SG and
Or I will pass by not noticing them, even if I do not correspond to their
Or although I correspond with their imagination, I will not notice itperception.
Көре алмаған сайын, алыстаймын екі есе мен,
be envious-PERF everytime move away-PRS-1SG twofold 1SG
The more jealousy, the farther I am
Everytime one is jealous, I move away twofold
Сен іш дайындаған «шайыңды» «кесемен»!
2SG.NOM inside prepare-PERF tea-2SG.POSS-ACC кесе-INS
But you continue drinking "tea" from the joint kettle.
You are inside having prepared your tea and кесе.
Сонымен, бəрі ойдағыдай, берілмеймін оңай.
so, all accordingly give up-NEG-PRS-1SG easily
So, all according to plan, I will not give up so fast.
So, all goes accordingly, I will not give up easily.
Солай, иə
so, yes
That’s it
So, yeah
Бəрі ойдағыдай, берілме оңай!
all accordingly, give up-NEG-IMP easily
All according to plan, do not give up so fast.
All goes accordingly, do not give up easily!
Анам айтатын маған: «тізеңді құшақтама» деп,
mom-1SG.POSS say-HAB.PST 1SG.DAT knee-2SG.POSS-ACC hug-NEG-IMP say-CONV
Mom used to said to me: "do not sit hugging your knees"
Mom would say to me: "don't hug your knees"
Ал мен түсінбей тұрмын, не үшін солай отырғанымды əлі…
but 1SG.NOM understand-NEG-CONV AUX-1SG what for so sit-ҒАН-1SG.POSS-ACC still
And I still do not understand why I'm still sitting like this…
But I still do not understand what my sitting is for…
Бөтен бе бəрі? Бір күннің астында бөтен бе бəрі?
outsider QP all? one sun-GEN bottom-POSS-3-LOC outsider QP all?
We are strangers to each other? Under one sun we are strangers to each other?
Is everyone a stranger? During the day, is everyone a stranger?
Əлемде расында бөтен бе бəрі?
world-LOC in fact outsider QP everyone
In the world, in fact, all the strangers to each other?
Throughout the world, is everyone, in fact, a stranger?
Ай ай ай, жалғасса əрі, шынайы бақыттың жоғалды мəні! Ай ай ай ай
ay ay ay continue-COND-3 there genuine happiness-GEN vanish-PST meaning-POSS-3 ay ay ay ay
Oh oh,if this continues, the meaning of true happiness will be lost!
Oh oh oh, if it continues to there, the meaning of genuine happiness will vanish! Oh oh oh oh